Raftaki
fiyatlar kasada değişiyor
 Hileli program üretildiğini itiraf eden bazı
yazılımcılar, "Bizden fiyatların daha fazla yazılmasını
sağlayan program isteniyor" diyerek tüketicileri uyardı:
"Süpermarketlerde, restoranlarda, kasadaki fiyat raftaki
etiket fiyatından pahalı olabilir. Alışveriş fişini
mutlaka kontrol edin"
Marketlerdeki raf fiyatları ile kasa fişindeki
fiyatların farklı olması masum bir unutkanlıktan mı,
yoksa kasa sahiplerinin sisteme bilinçli müdahalesinden
mi kaynaklanıyor? Geçtiğimiz günlerde http://www.itiraf.com/
adlı internet sitesine gönderilen iki mesajda,
bilgisayar yazılım firmalarının hileli program
ürettikleri iddia edildi. Dikkat edilecek yerler ise,
marketler, oteller, benzin istasyonları ve restoranlar
olarak sıralandı.
BAŞKAN'DAN UYARI
Bir yazılım
mühendisi itirafında şöyle diyor: "Benzin
istasyonlarındaki pompaların ayarları bilgisayar
kontrollüdür. Hemen hemen hepsi ekranda gördüğünüzden
eksik litrede akaryakıt verir. Süpermarketlerde,
genellikle küçük ürünlerde, kasadaki fiyat raftaki
etiket fiyatından pahalıdır."
Konuyu aktardığımız Tüketici Koruma Derneği Başkanı
Mehmet Sevim Başkan da, marketlerde raf ile kasa
fiyatları arasındaki farklılıklar konusunda
tüketicilerden şikayetler aldıklarını söyledi.
"Tüketiciler dikkat etmeli" diyen Sevim, şöyle konuştu:
"Raf ile kasa fiyatları arasında farklılık olmamalı. Bu
konuyla ilgili Meclis'de çıkartılacak yeni tüketici
kanununa hüküm koydurduk. Eğer yasa Nisan ayında çıkarsa
tüm fiyat uygulamaları tüketicilerin lehine olacak.
Şikayet üzerine gittiğimiz market sahipleri, "Düzeltmeyi
unuttuk" gibi bahaneler öne sürüyor. Ne varki, konuyu bu
kadar basite indirmiyoruz. İnsanlar aldıkları ürünleri
kontrol etsinler ve raf fiyatları ile kasa fiyatlarını
karşılaştırsın. Tüketicilerin de duyarlı olması gerekli.
Vatandaşlarımız tüm şikayetlerini bize bildirsin."
Yazılımcılar ise "Teknik olarak bu mümkün olsa bile
etik olarak aldatıcı program yazma durumumuz olamaz"
diyor. "Fiyatları belirleyenler market sahipleri. Herşey
market sahiplerinin elinde" diyen Bilkur Bilgisiyar'dan
Ufuk Çetin Keçeci, arkadaşlarını şöyle savunuyor: "Her
marketin stok takibi yaptığı ticari yazılım programları
var. Bu ticari programlar ile yazar kasalardaki fiyatlar
belirleniyor. Marketlerdeki ürün fiyatları sürekli
değiştiği için raf etiketlerinin yeniden düzenlenmesi
belli bir zaman alabiliyor. Basit raf fiyat sistemini
değiştirmek gerekiyor. Bizim yazdığımız programlarda
hata olmaz."
ANP Yazılım'dan Faruk Güneş de, "Sorun bizden değil"
diyor ve yazılımcıları savunuyor: "Yazılım firmaları
sadece programı verir. Fiyatı belirleyen firma
sahipleridir. Satılan programlar açık dediğimiz
ürünlerden. Yani fiyatlar istendiği zaman
değiştirilebilir. Bu konuda yazılım firmalarını suçlamak
son derece yanlış olur. Raf ile kasadaki fiyatları
belirleyenler yazılım firmaları değil. Biz işin
teknolojik kısmını yaparız."
İşte iki itiraf
Büyükler güvenilir sanırız (Rumuz: Tam. 35 20
yaşında, erkek 13.03.2002)
marketlerde
alışveriş yaptıktan sonra, genelde kontrol etmeden, fişi
ya buruşturup atar, ya da cebimize sokuştururuz. Çünkü
şirketler büyüdükçe güvenirliliğinin arttığı sanılır.
Büyük bir yazılım şirketinin ortağı olan aile dostumuzun
söylediğine göre, ahlaksız hipermarket sahipleri,
fiyatların fişe ilk bir iki kalemde etiketlerinde olduğu
gibi, üçüncü dördüncü üründen sonra ise yüzde 2-3 daha
fazla yazılmasını sağlayan bir yazılım sistemi
istiyorlarmış. Malum, üstteki 1-2 malın fiyatına
baktıktan sonra fişi cebimize atarız. Hipermarket
sahipleri işte bu yoldan haksız kazanç elde ediyormuş.
itiraf.com camiasını uyarmak istedim.
Benzinde pompa oyunu (Rumuz: Rico 29 yaşında,
erkek 19.03.2002)
Tam.35
rumuzlu arkadaşın itirafını okuyunca ilk elden itirafta
bulunmak istedim. Ben de bir yazılım mühendisiyim.
Nelere mi şahit oldum? 1- Benzin istasyonlarındaki
pompaların ayarları bilgisayar kontrollüdür. Hemen hemen
hepsi ekranda gördüğünüzden eksik litrede akaryakıt
verir. 2- Süpermarketlerde, genellikle küçük ürünlerde,
kasadaki fiyat raftaki etiket fiyatından pahalıdır. 3-
Bilgisayar kontrollü adisyonların kullanıldığı
restorantlarda, adisyondaki fiyat mönüdeki fiyattan
pahalıdır. Masaya adisyon açılır açılmaz; kuver,
garsoniye, su gibi kalemler hemen hesaba işlenir. 4-
Özellikle büyük otellerin sistemleri, dolar bazında
pazarlanan oda fiyatlarını Türk Lirası'na çevirirken o
günkü kurun %0-%5 fazlasıyla işlem yapar.
Mert İNAN
|
